«Ο αγροτικός τομέας της Ελλάδας βρισκόταν για χρόνια σε μια παρελκυστική πορεία, με ασαφή στρατηγική και ανεπαρκή σχεδιασμό από πλευράς πολιτικής ηγεσίας. Ως αποτέλεσμα οι αγρότες έχασαν την πίστη τους στην Πολιτεία και στη γη τους και στερημένοι από την ικμάδα και τη δημιουργικότητα ανέμεναν την καταβολή των κοινοτικών επιδοτήσεων. Οι πολιτικές αβελτηρίες στο εσωτερικό και τα δομικά σφάλματα στην διαμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, μετέτρεψαν την πιο δυναμική ατμομηχανή της Ελληνικής Οικονομίας, την καλλιέργεια της γης και την εκτροφή των ζώων σε μια μη βιώσιμη και μη ελκυστική δραστηριότητα σχεδόν προνοιακού χαρακτήρα. Προέρχομαι από αγροτική οικογένεια και με την εμπειρία που μου προσφέρει η επαγγελματική μου δραστηριότητα ως νομικός σε μια αμιγώς αγροτική περιοχή όπως η Θεσσαλία, έγινα ο ίδιος μάρτυρας των καταστάσεων που προανέφερα ενώ παράλληλα γεννήθηκε μέσα μου η επιθυμία να εργαστώ για την αναστροφή της παρακμής του πρωτογενή τομέα. Τους τελευταίους 18 μήνες ο Πρωθυπουργός μου έδωσε την ευκαιρία να προσφέρω στον τόπο μου υπηρετώντας το όραμα και τη στρατηγική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, με κύριους άξονες την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και την επιτάχυνση των διαδικασιών επίλυσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο αγρότης.
Θα γίνω πιο συγκεκριμένος, κάνοντας αναφορά στα επιμέρους μέτρα που θεωρώ κρίσιμα, ώστε η συνεισφορά της αγροτικής επιχειρηματικότητας να καταστεί καίρια, στην αύξηση των ρυθμών ανάπτυξης και τη συνολική ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας.
1. Η ανάγκη για άρτια κατάρτιση και εκπαίδευση των αγροτών
Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες των λαών δημιουργούν ένα νέο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον αναζητώντας πιστοποιημένα προϊόντα ονομασίας προέλευσης, γεωγραφικής ένδειξης, βιολογικά και τοπικής ταυτότητας. Επομένως αναδεικνύεται η ανάγκη χάραξης εθνικής στρατηγικής για την αγροτική ανάπτυξη. Χρειάζεται λοιπόν, η κατανόηση των χαρακτηριστικών της ζήτησης και απαιτείται η χρήση νέων εργαλείων και μεθόδων τόσο στην οργάνωση της παραγωγής, διακίνησης και εμπορίας, όσο και στην προσέγγιση του καταναλωτή. Η γνώση, η κατάρτιση, η καινοτομία και η δικτύωση αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις. Απαιτούνται αλλαγές στην εκπαίδευση, την έρευνα, τις συμβουλευτικές-υποστηρικτικές υπηρεσίες για τη μεταφορά της γνώσης στους παραγωγούς.
Στις προτεραιότητες μας είναι η συνεχής επιμόρφωση και ενημέρωση του αγροτικού κόσμου. Στο χώρο της παραγωγής τροφίμων συντελείται ταχεία πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας με εφαρμογές στην παραγωγική διαδικασία. Η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγική διαδικασία, η διάδοση των καινοτομιών, η ενίσχυση της τεχνικοοικονομικής στήριξης των παραγωγών και η αξιοποίηση χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ μέτρων καινοτομίας και συνεργασίας είναι κρίσιμες παράμετροι των παραπάνω προσπαθειών.
Ιδιαίτερα για την Θεσσαλία, παρακολουθώ προσωπικά τις προσπάθειες για ανάδειξη και αξιοποίηση της Αβερωφείου Σχολής στη Λάρισα. Θεωρώ ότι με τη συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο χώρος αυτός θα μπορέσει να προσφέρει πολύτιμη γνώση σε πολλές γενιές αγροτών.
2. Η Οργάνωση των Παραγωγών ως κυψέλη της σύγχρονης αγροτικής επιχειρηματικότητας
Η επιχειρηματική ιδέα απαιτεί τη συμμετοχή σε Οργανώσεις Παραγωγών που λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά και τις αδυναμίες της γεωργίας και της κτηνοτροφίας (μικρό μέγεθος εκμεταλλεύσεων, υψηλό κόστος παραγωγής), αλλά και τα πλεονεκτήματα της ποιότητας των πρώτων υλών και της ταυτότητας του τελικού προϊόντος. Οι παραγωγοί πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν παράγουν απλά ένα προϊόν αλλά ότι διαχειρίζονται παραγωγικά οικολογικά συστήματα. Το νέο μοντέλο αγρότη μετατρέπει τον παραγωγό από εργάτη γης σε σύγχρονο επιχειρηματία οργανωμένο σε ομάδες παραγωγών με μακροπρόθεμο σχεδιασμό παραγωγής και εμπορίας ποιοτικών προϊόντων, με περιβαλλοντική συνείδηση, αξιοποιώντας καινοτόμες τεχνολογίες.
Παράλληλα, αξίζει να επισημανθεί ότι ο σχεδιασμός του Υπουργείου οφείλει να προσανατολιστεί στην ενίσχυση του κατ’ επάγγελμα αγρότη και όχι του ευκαιριακού ή εκείνου που θεωρεί την αγροτική δραστηριότητα πάρεργο ή συμπληρωματικό εισόδημα. Θέλουμε τον κατ’ επάγγελμα αγρότη καθώς μόνον αυτός μπορεί να αφοσιωθεί στην καλλιέργεια της γης του και να αντιμετωπίσει τη δραστηριότητά του ως μια αξιόπιστη και αξιοπρεπή εργασία που μπορεί να προτείνει και στα νεότερα μέλη της οικογένειάς του, όχι ως αναγκαία και δύσκολη λύση, αλλά ως μια εναλλακτική και δημιουργική απασχόληση η οποία μπορεί να χωρέσει στα όνειρα και τις προσδοκίες της νεότητας.
Ο κατ’ επάγγελμα αγρότης σαν νέος Οδυσσέας ξεχύνεται στις αγορές του κόσμου, με εφόδια τη συμμετοχή του σε μια δυνατή Οργάνωση Παραγωγών, τα πιστοποιημένα και ποιοτικά προϊόντα που παράγει η γη του και την μεταποίηση η οποία θα προσδώσει προστιθέμενη αξία στο προϊόν του. Έχει σαφή εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας νέες βάσεις για το αγροτικό εισόδημα, ώστε να διεκδικεί επάξια την αξιοπρέπειά του και την ολοένα και μεγαλύτερη βελτίωση του βιοτικού του επιπέδου.
3. Ο σύγχρονος αγρότης σέβεται τον καταναλωτή και το περιβάλλον
Το σύγχρονο αγροδιατροφικό μοντέλο θέλει τον αγρότη κοινωνικά και περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένο και πάνω από όλα έναν άριστο και υπεύθυνο επαγγελματία. Στη σύγχρονη γεωργική πρακτική δεν μπορούν να λείπουν εφαρμογές και έννοιες όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φυτοφαρμάκων, η ολοκληρωμένη διαχείριση της παραγωγής, η υιοθέτηση των αξιών της κυκλικής οικονομίας, με στόχο την βιώσιμη παραγωγή γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων απαλλαγμένων από τοξικές ουσίες. Είναι ισχυρή η δέσμευση της παρούσας κυβέρνησης στον οικολογικό επανασχεδιασμό της οικονομίας, δηλαδή μια ουσιαστική ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στην προοπτική της βιώσιμης ανασυγκρότησης της οικονομίας. Η χώρα μας, παρά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει, συμμορφώνεται κατά το δυνατόν με τις κατευθύνσεις της ΕΕ και του ΟΗΕ για την διαχείριση της κλιματικής αλλαγής και θα συνεχίσει να το κάνει.
4. Αρωγή της Πολιτείας
Εκπροσωπώντας σήμερα εδώ την πολιτική ηγεσία της χώρας, δεν οφείλουμε μόνο να προτείνουμε δρόμους που θα τους ακολουθήσουν οι σύγχρονοι παραγωγοί-επιχειρηματίες, αλλά και να προσφέρουμε το κατάλληλο θεσμικό περιβάλλον ώστε να μπορεί η αγροτική επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί απρόσκοπτα και να μπορέσει να ξεδιπλώσει όλες τις πτυχές της δυναμικής της. Η σημερινή κυβέρνηση έχει προσφέρει σε σημαντικό βαθμό το απαιτούμενο θεσμικό πλαίσιο και θα ήθελα να κάνω σύντομη αναφορά στις κύριες δράσεις στις οποίες είχα προσωπική συμμετοχή.
Ρύθμιση των Κόκκινων Αγροτικών Δανείων
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα διευθετήσεως των οφειλών προς την πρώην ΑΤΕ με ευνοϊκούς όρους, λαμβάνοντας πρωτίστως υπόψη την βιώσιμη οικονομική δυνατότητα εκάστου δανειολήπτη βάσει των τρεχουσών περιουσιακών στοιχείων και της εισοδηματικής ικανότητάς του.
Έπειτα από μια σειρά συναντήσεων με την Τράπεζα της Ελλάδος, την PQH Ενιαία Ειδική Εκκαθάριση Α.Ε και την Ειδική Γραμματεία διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, σήμερα επιλύεται και ρυθμίζεται συνολικά αλλά πρωτίστως δίκαια, ο δανεισμός των αγροτών από την πρώην ΑΤΕ.
